Aptomat là gì? Cách chọn Aptomat cho hộ gia đình

Aptomat là gì? Cấu tạo, nguyên lý hoạt động ra sao? Chắn hẳn bạn đã nghe rất nhiều đến cụm từ Aptomat và đây cũng là một trong số các thiết bị được sử dụng khá phổ biến cho nhiều thiết bị như: điều hòa, bếp  từ, xe máy điện, bình nóng lạnh… Bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ cùng các bạn tìm hiểu một cách cụ thể nhé.

Aptomat là gì và dùng để làm gì?

Aptomat là tên gọi được bắt nguồn từ tiếng Nga. Thực chất đây là thiết bị đóng ngắt tự động (cầu dao tự động). Trong tiếng Anh thiết bị đóng cắt là Circuit Breaker và được viết tắt là CB. Nhiều người dùng thường gọi ngắn gọn là Át.

aptomat là gì
Aptomat là gì?

Chức năng chính của thiết bị này là bảo vệ quá tải và ngắn mạch trong hệ thống điện. Bên cạnh đó, có một số  dòng Aptomat được tích hợp thêm chức năng bảo vệ chống rò, bảo vệ theo từ nhiệt nên được gọi là aptomat chống rò hay aptomat chống giật. 

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Aptomat

Cấu tạo

Aptomat được cấu tạo từ các bộ phận chính là:

Bộ tiếp điểm trong 

Bao gồm hai cấp tiếp điểm (tiếp điểm chính và hồ quang) hoặc có thể là ba cấp tiếp điểm (chính, phụ, hồ quang).

Theo đó, khi đóng mạch, tiếp điểm hồ quang đóng trước, tiếp theo là tiếp điểm phụ và cuối cùng là tiếp điểm chính. Khi ngắt mạch thì ngược lại, tiếp điểm chính sẽ mở đầu tiên, sau đó đến tiếp điểm phụ, cuối cùng là tiếp điểm hồ quang. Như vậy, hồ quang chỉ cháy trên tiếp điểm điểm hồ quang nên sẽ giúp bảo vệ được tiếp điểm chính để thực hiện dẫn điện. Những loại Aptomat sử dụng thêm tiếp điểm phụ là để tránh hồ quang cháy lan làm hư hại tiếp điểm chính.

Hộp dập hồ quang

Hiện nay, hộp dập hồ quang được thiết kế theo 2 kiểu: Kiểu nửa kín và kiểu hở. Việc thiết kế này sẽ giúp Aptomat dập được hồ quang trong tất cả các chế độ làm việc của lưới điện.

  • Kiểu nửa kín sẽ được đặt trong vỏ kín của Át và có lỗ thoát khí. Kiểu này sẽ có dòng điện giới hạn cắt không quá 50KA.
  • Kiểu hở được sử dụng khi giới hạn dòng điện cắt lớn hơn 50KA hoặc điện áp lớn 1000V.

Tại buồng dập hồ quang thường được thiết kế những tấm thép xếp thành lưới ngăn để phân chia hồ quang thành nhiều đoạn ngắn giúp thuận lợi cho việc dập tắt hồ quang khác nhau.

Cơ cấu truyền động cắt 

Truyền động cắt sẽ có hai cách: Bằng tay và bằng cơ điện (điện từ, động cơ điện).

  • Điều khiển bằng tay được thực hiện với các Aptomat có dòng điện định mức dưới 600A.
  • Điều khiển bằng điện từ được ứng dụng ở các CB (Aptomat) có dòng điện lớn hơn đến 1000A

Mốc bảo vệ trong Aptomat

Aptomat tự động cắt nhờ các phần tử bảo vệ  hay còn gọi là móc bảo vệ.

Một số tính năng, đặc điểm của móc bảo vệ:

  • Móc bảo vệ quá dòng: thực hiện bảo vệ thiết bị điện không bị quá tải và ngắn mạch.
  • Móc kiểu điện từ: Có cấu tạo là cuộn dây mắc nối tiếp với mạch chính. Cuộn dây này dù được quấn ít vòng nhưng có tiết diện lớn. Khi dòng điện quá tải thì phần ứng bị hút và móc sẽ dập vào khớp rơi tự do, làm tiếp điểm của Át mở ra.
  • Móc kiểu rơle nhiệt: Móc bảo vệ kiểu này có cấu tạo tương tự như rơle nhiệt có phần tử phát nóng đấu nối tiếp với mạch điện chính. Khi xảy ra tình trạng quá tải thì tấm kim loại kép dãn nở làm nhả khớp rơi tự do để mở tiếp điểm của Át
  • Móc bảo vệ sụt áp, áp thấp: Cấu tạo của loại này sẽ giống với kiểu điện từ. Cuộn dây được cấu tạo ít vòng quấn và tiết diện dây nhỏ với mục đích để chịu điện áp nguồn.

Hiện nay, kiểu móc điện từ và móc kiểu rơle nhiệt là 2 loại móc bảo vệ được sử dụng nhiều nhất. 

Nguyên lý hoạt động của Aptomat

Ở trạng thái bình thường sau khi đóng điện, Át sẽ được giữ ở trạng thái đóng tiếp điểm nhờ móc số 2 khớp với móc 3. Khi bật Aptomat sang trạng thái ON, thì nam châm điện 5 và phần ứng 4 không hút.

Nguyên lý hoạt động của Aptomat
Nguyên lý hoạt động của Aptomat

Khi mạch điện quá tải hay ngắn mạch, lực hút điện từ ở nam châm điện 5 sẽ hút phần ứng 4 xuống làm móc 3 bật nhả, móc 5 sẽ được thả tự do, đồng thời lò xo 1 được thả lỏng làm các tiếp điểm của Aptomat được mở ra. Từ đó, mạch điện sẽ bị ngắt.

Các thông số cơ bản trên Aptomat

Các thông số kỹ thuật cơ bản trên aptomat như sau:

  • Tần số
  • Rated service voltage Ue: Điện áp làm việc định mức
  • Rated impulse withstand voltage Uimp: Điện áp chịu xung định mức
  • Rated insulation voltage Ui: Điện áp cách điện định mức
  • Rated uninterrupted current Iu: Dòng cắt định mức
  • Rated ultimate short-circuit breaking capacity Icu: khả năng cắt được dòng ngắn mạch Icu
  • Rated service short-circuit breaking capacity Ics=%Icu, (khoảng từ 75% đến 100% Icu), cắt được dòng ngắn mạch định mức
  • Rated short-time withstand current Icw: Khả năng chịu đựng dòng ngắn mạch của tiếp điểm trong thời gian 1s hoặc 3s tùy vào nhà sản xuất.

Phân loại Aptomat hiện nay

Các loại Aptomat hiện nay rất đa dạng được phát triển nhiều loại nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng cho hệ thống mạch điện dân dụng hoặc hệ thống điện công nghiệp công suất lớn. Các loại Aptomat phổ biến hiện nay:

  • ACB (Air Circuit Breaker): máy cắt không khí
  • VCB (Vacuum Circuit Breaker): máy cắt chân không
  • MCCB (Moulded Case Circuit Breaker): Aptomat khối, loại này có dòng cắt ngắn mạch lớn (lên tới 80kA)
  • MCB (Miniature Circuit Breaker): Aptomat loại tép, có dòng cắt định mức và dòng cắt quá tải thấp (100A/10kA)
  • RCCB (Residual Current Circuit Breaker): là dòng Át chống rò có kích thước cỡ MCB 2P, 4P
  • RCBO (Residual Current Circuit Breaker with Over current Protection) Át chống rò loại có kích thước cỡ MCB 2P tích hợp bảo vệ quá dòng
  • ELCB (Earth Leakage Circuit Breaker): Thiết bị chống dòng rò, là loại MCCB hay MCB bình thường được tích hợp thêm bộ cảm biến dòng rò. có chức năng vừa bảo vệ ngắn mạch, bảo vệ dòng rò và bảo vệ quá tải
  • RCD (Residual Current Device): là một thiết bị luôn gắn kèm với MCCB hay MCB để bảo vệ chống dòng rò.

Hướng dẫn chọn Aptomat cho hộ gia đình nhà bạn

Aptomat là một thiết bị được dùng để bảo vệ an toàn cho những thiết bị điện. Chính bởi vậy, loại thiết bị này không thể thiếu trong các hộ gia đình. Tuy nhiên, không hẳn ai cũng biết cách lựa chọn loại Aptomat thích hợp cho gia đình mình.

Để lựa chọn được Aptomat cho gia đình thì việc đầu tiên người dùng cần xác định được dòng  điện trong nhà. Công thức tính dòng điện:

I= P:U

Trong đó:

  • P là công suất tiêu thụ của các thiết bị điện trong nhà
  • U là hiệu điện thế – 220V
  • I là chỉ số để mọi người lựa chọn Aptomat được chính xác.

Sau khi đã xác định được nhu cầu sử dụng của gia đình mình thì bạn có thể chọn loại Aptomat với chức năng và ý nghĩa tương ứng. Đồng thời cũng tránh gặp phải trường hợp chọn Aptomat có định mức dòng điện quá cao hoặc quá thấp so với hệ thống điện của gia đình sẽ gây lãng phí.

Để sử dụng cho gia đình  thì bạn có thể lựa chọn loại thông thường hay chống giật tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng và hệ thống các thiết bị điện

Khi lựa chọn Aptomat tổng thì nên chọn loại 63A có dòng điện là 220V và công suất 13,860W. Aptomat tổng sẽ hoạt động dựa trên nguyên lý khi phát hiện ra sự cố tại 1 điểm thì aptomat bị nhảy trước, những aptomat nhánh chỉ nhảy khi có sự cố nghiêm trọng hơn. Bởi vậy, nếu lựa chọn aptomat tổng có mức công suất thấp thì nhiều trong trường hợp nhiều thiết bị hoạt động một lúc cũng không khiến cho aptomat bị nhảy. Để tăng cường bảo vệ và hạn chế tình trạng aptomat bị nhảy liên tục thì các thiết bị điện cần được chia theo phòng và chia nhánh.

Aptomat hãng nào tốt nhất? Một số loại phổ biến nhất

Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều thương hiệu sản xuất Aptomat khác nhau; điều này khiến bạn không biết chọn thiết bị của thương hiệu nào để sử dụng. Dưới đây là TOP các thương hiệu Aptomat nổi tiếng cũng như các loạt Át phổ biến nhất mà các bạn có thể tham khảo:

Aptomat Panasonic

Đây là sản phẩm đến từ thương hiệu nổi tiếng hàng đầu Panasonic. Các thiết bị Aptomat của Panasonic đều được làm từ chất liệu cao cấp, được chọn lọc rất kỹ càng và được kiểm định chất lượng trước khi đưa ra thị trường. Nhờ vậy ra, chất lượng của các sản phẩm này luôn được đảm bảo.

aptomat chống giật panasonic
CB chống giật 32A 2cực Panasonic BBDE 23231CNV

Một số sản phẩm Aptomat Panasonic: Cầu dao CB cóc Panasonic 10A BS1110TV, CB cóc Panasonic 20A BS1112TV, Cầu dao chống giật RCBO Panasonic 25A 4 Pha BBDE42534CNV… 

Aptomat LS

Thương hiệu tiếp theo mà chúng tôi muốn giới thiệu đến cho các bạn là LS. LS là một tập đoàn lớn tại Hàn Quốc nên các sản phẩm mà hãng tạo ra đều đạt chuẩn quốc tế và trải qua rất nhiều khâu kiểm định mới được đưa ra thị trường.

Aptomat của LS cũng được làm theo công nghệ cao,  giá thành phải chăng, mẫu mã bắt mắt lại rất dễ dàng trong vấn đề tháo lắp sửa chữa nên đang là sự lựa chọn của rất nhiều người hiện nay. Không được sử dụng tại các hộ gia đình mà Aptomat LS còn là sự lựa chọn của nhiều công ty lớn.

Các sản phẩm được sử dụng phổ biến: MCB LS BKN 16A 6kA 2P, Át aptomat Ls – Korea 15A 20A 30A, Át tép 2 Pha MCB LS BKN 2P 6-10-16-20-25-32-40A 6kA, Át hộp LS-Korea 15A-20A-30A….

Aptomat Schneider

Thương hiệu lọt vào top các thương hiệu Aptomat chất lượng nhất đó chính là Schneider. Aptomat Schneider được sản xuất thiết bị theo công nghệ của Pháp từ cấu trúc bên trong cho đến thiết kế bên ngoài bền chặt mang đến tuổi thọ cao cho thiết bị.

Bên cạnh đó, sản phẩm còn rất dễ dàng trong vấn đề lắp đặt và dễ sử dụng nên người dùng không còn phải lo lắng về bất kỳ vấn đề gì.

Một số sản phẩm tiêu biểu: Aptomat Schneider 6A,10A,16A đến 63A, MCB Schneider A9F74206 6A 6kA 2P, Át 1 cực Schneider EZ9 16,20,25,32A…

Aptomat Sino

Aptomat Schneider

Sino là một thương hiệu Aptomat tại Việt Nam. Nhiều khách hàng cho rằng, các sản phẩm của Việt Nam sẽ không có chất lượng tốt như các sản phẩm của các thương hiệu khác. Tuy nhiên, đây là một suy nghĩ sai lầm vì các sản phẩm Aptomat Sino đều được sử dụng các linh kiện tốt đạt tiêu chuẩn cao; đồng thời cũng được kiểm tra định kỳ nên người tiêu dùng không còn lo lắng về chất lượng của sản phẩm . Ngoài ra thiết kế của sản phẩm cũng rất chắc chắn, độ bền cao và giá thành phải nên hoàn toàn có thể đáp ứng được nhu cầu của người sử dụng

Các sản phẩm được sử dụng phổ biến: Aptomat 1 pha 20A – 63A, Aptomat đôi SINO 10A, 16A, 20A, 25A, 32A, 40A…

Trên đây là những thông tin giúp bạn hiểu rõ Aptomat là gì, cấu tạo và nguyên lý hoạt động cũng như biết cách làm sao để lựa chọn một sản phẩm phù hợp với gia đình. Ngoài ra, để đảm bảo chất lượng sản phẩm cũng như sự an toàn của người dùng thì chúng tôi khuyên bạn nên lựa chọn các sản phẩm chính hãng được bày bán tại các địa chỉ uy tín nhé. 

About Quynh Vu

Tôi là Quỳnh Vũ. Tôi đã có nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu, đánh giá chuyên sâu về các sản phẩm điện máy, xe máy, ô tô và các kiến thức liên quan. Hy vọng những thông tin tôi chia sẻ sẽ giúp ích cho quý vị và các bạn!

View all posts by Quynh Vu →

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *