Dãy điện hóa kim loại: Tính chất và cách nhớ nhanh

Theo khảo sát, có khá nhiều bạn học sinh gặp khó khăn trong việc ghi nhớ dãy điện hóa kim loại mà đây lại là phần kiến thức nền vô cùng quan trọng giúp các bạn giải bài tập Hóa học. Vậy thì trong bài viết này, chúng tôi sẽ hướng dẫn các bạn học sinh có được cách nhớ nhanh dãy điện hóa của kim loại cùng tính chất của kim loại nhé!

 

dãy điện hóa

Dãy điện hóa của kim loại là gì?

Dãy điện hóa của kim loại hay dãy hoạt động hóa học của kim loại là một dãy các kim loại được sắp xếp phụ thuộc vào mức độ hoạt động của các kim loại đó. Mức độ hoạt động của các kim loại được xác định dựa vào khả năng tham gia phản ứng hóa học với các chất khác.

dãy điện hóa của kim loại

dãy điện hóa kim loại

=> Theo đó, tính từ trái sang phải trong dãy điện hóa kim loại đầy đủ:

  • Tính oxi hóa của ion kim loại (cation) tăng dần.
  • Tính khử của kim loại giảm dần.
  • Kim loại mạnh nhất bao gồm: Li, K, Na, Ba, Ca
  • Kim loại mạnh: Mg, Al
  • Kim loại trung bình: Mn, Zn, Cr, Fe, Ni, Sn, Pb
  • Kim loại yếu là: Cu, Hg, Ag, Pt, Au

Dãy điện hóa kim loại cho biết điều gì?

  • Mức độ hoạt động hoá học của các kim loại trong DĐH giảm dần từ trái sang phải.
  • Kim loại đứng trước Mg tác dụng được với nước ở điều kiện thường tạo thành kiềm và giải phóng khí H2.
  • Các kim loại đứng trước H tác dụng với một số dung dịch Axit (HCl, H2SO4 loãng…) và giải phóng khí H2.
  • Kim loại đứng trước (trừ Na K…) sẽ đẩy kim loại đứng sau ra khỏi dung dịch muối.

Dãy điện hóa kim loại để làm gì?

So sánh tính oxi hóa – khử

Tính oxi hóa của ion kim loại Mn+ càng mạnh thì tính khử của kim loại M càng yếu và ngược lại (tính oxi hóa của ion Mn+ càng yếu thì tính khử của kim loại M càng mạnh).

Cụ thể như:

  • Kim loại Na có tính khử mạnh nên ion Na+ có tính oxi hóa yếu.
  • Ion Ag+ có tính oxi hóa mạnh nên kim loại Ag có tính khử yếu.

Ví dụ 1: Tính oxi hoá của các ion kim loại: Fe3+, Fe2+, Mg2+ giảm dần theo thứ tự nào sau đây?

Các ion được sắp xếp theo đúng thứ tự trong DĐH là: Mg2+, Fe2+, Fe3+.

Theo chiều từ trái sang phải trong dãy điện hóa của kim loại, tính oxi hóa của ion kim loại tăng dần → chiều giảm dần tính oxi hóa của ion kim loại là: Fe3+, Fe2+, Mg2+.

Xác định chiều phản ứng oxi hóa – khử

Dãy điện hóa của kim loại cho bạn đoán được chiều của phản ứng giữa hai cặp oxi hóa – khử theo quy tắc alpha (α): Phản ứng giữa hai cặp oxi hóa – khử sẽ xảy ra theo quy tắc chất oxi hóa mạnh hơn sẽ oxi hóa chất khử mạnh hơn, tạo ra chất oxi hóa yếu hơn và chất khử yếu hơn.

Cách xác định chiều của phản ứng oxi hóa – khử theo quy tắc alpha như sau:

Tổng quát

Giả sử có hai cặp oxi hóa khử: Xx+/ X và Yy+/Y (trong đó cặp Xx+/ X đứng trước cặp Yy+/Y trong dãy điện hóa). Xác định được chiều của phản ứng oxi hóa khử.

  • Bước 1: Viết hai cặp oxi hóa – khử theo đúng thứ tự: Cách xác định chiều của phản ứng oxi hóa – khử theo quy tắc alpha
  • Bước 2: Áp dụng quy tắc alpha (α)
    Phản ứng hóa học xảy ra theo chiều mũi tên như sau:

  • Bước 3: Xác định chiều phản ứng
    Phản ứng xảy ra như sau:

Xét một phản ứng oxi hóa – khử xảy ra hay không

Để kết luận một phản ứng oxi hóa – khử có xảy ra hay không cần nắm chắc quy tắc alpha: Chất khử mạnh + chất oxi hóa mạnh → chất oxi hóa yếu hơn + chất khử yếu hơn.

Cách học thuộc dãy điện hóa kim loại

Một mẹo học thuộc khác như:

cách học thuộc dãy điện hóa

Hoặc bạn có thể áp dụng cách học dãy điện hóa đơn giản và dễ nhớ sau:

cách học dãy điện hóa

Hoặc bạn có thể vận dụng cách đọc dãy điện hóa dễ thuộc qua bài thơ sau:

bài thơ “Mấy lời về dãy điện hóa”

(Chú ý (1): Kim loại đứng trước có tính khử mạnh hơn kim loại đứng sau, cation phía sau có tính oxi hóa mạnh hơn cation phía trước)

Hy vọng rằng, với những chia sẻ của chúng tôi về dãy điện hóa của kim loại sẽ phần nào giúp các bạn vượt qua phần kiến thức này một cách nhanh chóng nhất để vận dụng và giải các bài tập hóa học thật dễ dàng nhé!

About Quynh Vu

Tôi là Quỳnh Vũ. Tôi đã có nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu, đánh giá chuyên sâu về các sản phẩm điện máy, xe máy, ô tô và các kiến thức liên quan. Hy vọng những thông tin tôi chia sẻ sẽ giúp ích cho quý vị và các bạn!

View all posts by Quynh Vu →

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *