Hai lực cân bằng là gì? Cách xác định hai lực cân bằng đơn giản nhất

Trong chương trình Vật lý lớp 6, chúng ta đã được học về khái niệm hai lực cân bằng là gì? Nếu bạn đã vô tình quên đi phần kiến thức cơ bản này thì trong bài viết bài viết này, chúng tôi sẽ tổng kết lại những kiến thức cơ bản về lực cân bằng, đặc điểm và cách xác định hai lực cân bằng để giúp bạn phần nào gợi nhớ lại nhé!

Hai lực cân bằng là gì?
Hai lực cân bằng là gì?

Hai lực cân bằng là gì? 

Hai lực cân bằng là hai lực cùng đặt lên một vật, có cường độ bằng nhau, phương nằm trên cùng một đường thẳng và chiều ngược nhau.

Một số ví dụ thực tế về hai lực cân bằng

Ví dụ 1: hai người có sức lực ngang nhau đứng ngược chiều nhau kéo 1 cái ghế nhựa thì sẽ tác dụng lên cái ghế nhựa hai lực cân bằng.

Ví dụ 2: hai đội thi kéo co cùng nhau. Trong khi kéo, 2 đội cùng nhau tác dụng lực kéo lên chiếc dây. Nếu điểm giữa của chiếc dây không dịch chuyển, giữ nguyên tại điểm đánh dấu thì đây chính là lúc lực mà hai đội tác dụng lên dây bằng nhau. Ta nói lực kéo của 2 đội là hai lực cân bằng. 

Ví dụ 3: Ngay cả khi một vật đứng yên, ví dụ như quyển sách hay cốc nước đặt trên mặt bàn thì chúng cũng đang chịu hai lực cân bằng đó là trọng lực và lực nâng từ mặt bàn.

Cốc nước và quyển sách đặt trên bàn đang chịu tác động của hai lực cân bằng
Cốc nước và quyển sách đặt trên bàn đang chịu tác động của hai lực cân bằng

Xem thêm

Á đù là gì? Nguồn gốc của cụm từ á đù có thể bạn chưa biết

Xin vía là gì? Nặng vía là gì? Nhả vía là gì – Góc giải đáp

Đặc điểm của hai lực cân bằng

Hai lực cân bằng có 4 đặc điểm chính như sau:

– Về điểm đặt của lực: 2 lực cân bằng có cùng điểm đặt (cùng tác dụng lực vào một vật)

Hai lực cân bằng sẽ luôn phải tác dụng vào cùng một vật bất kỳ.

– Về phương của lực: 2 lực cân bằng có cùng phương

Hai lực cân bằng sẽ luôn cùng phương với nhau trên một đường thẳng.

– Về chiều của lực: 2 lực cân bằng có chiều ngược nhau

Hai lực cân bằng luôn luôn có chiều ngược nhau. Đó là phương từ trái sang phải và phương từ phải sang trái hoặc phương từ dưới lên trên và phương từ trên xuống dưới 

– Về cường độ: 2 lực cân bằng có cường độ bằng nhau.

Hai lực cân bằng luôn có cường độ lực bằng nhau khi tác dụng lên cùng một vật.

Khi hai lực cân bằng thì lực ròng (là lực tổng thể hoặc kết quả lực tác dụng lên vật) sẽ bằng 0 vì các lực tác dụng ngược chiều nhau, làm vô hiệu hóa lẫn nhau.

Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật sẽ như thế nào?

Lực tác dụng lên vật có thể làm biến đổi chuyển động của vật đó hoặc làm vật đó bị biến dạng.

Những sự biến đổi của chuyển động khi chịu tác động của hai lực cân bằng bao gồm:

– Vật đang chuyển động thẳng đều sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều => Chuyển động này gọi là chuyển động theo quán tính.

– Vật đang đứng yên, bắt đầu chuyển động.

– Vật chuyển động nhanh lên.

– Vật chuyển động chậm lại.

– Vật đang chuyển động theo hướng này, bỗng dịch chuyển theo hướng khác.

Ví dụ: Viên bi đang lăn trên mặt đất chịu sự tác động của hai lực cân bằng, viên bi sẽ tiếp tục chuyển động.

 

Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật sẽ như thế nào?
Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật sẽ như thế nào?

Chú ý: Hai lực cân bằng khi tác dụng vào một vật thì không làm thay đổi vận tốc của vật.

=> Như vậy, tác dụng của 2 lực cân bằng lên một vật được phát biểu khái quát là: “Một vật sẽ đứng yên hay chuyển động thẳng đều khi không có lực tác dụng và ngay cả khi các lực tác dụng lên vật cân bằng nhau”.

Cách xác định hai lực cân bằng

Để xác định hai lực cân bằng, bạn cần phải xác định được đủ 4 yếu tố sau đây:

  • Hai lực cùng phải tác dụng lên cùng một vật. 
  • Phương của 2 lực phải nằm trên cùng một đường thẳng. Hay ta nói là hai lực cùng phương với nhau. 
  • Chiều của 2 lực phải ngược chiều nhau. 
  • Độ lớn của 2 lực bằng nhau. 

Xác định phương và chiều của lực

Để xác định được phương và chiều của lực, bạn cần phải dựa vào những kết quả tác dụng của lực lên vật. 

Khi chịu tác dụng của lực, vật bị tác động biến dạng theo phương, chiều nào thì đó chính là phương chiều của lực tác dụng lên vật đó. 

Khi chịu tác dụng của lực, vật đang chuyển động sẽ bị thay đổi chuyển động

(nhanh dần hay chậm dần hay thay đổi hướng). Tùy vào từng trường hợp, bạn sẽ xác định phương chiều của lực tác dụng. 

Hai lực cân bằng sẽ có phương giống nhau, ngược chiều nhau và cùng độ lớn. Vì vậy, khi xác định được một lực trong cặp lực cân bằng này thì ta có thể suy ra đặc điểm của lực còn lại. 

Tuy nhiên, trong các trường hợp, bạn vẫn phải xem xét kết quả tác dụng lực kỹ lưỡng mới có thể khẳng định điều này. Vì một vật bất kỳ có thể chịu tác động của nhiều hơn 2 lực tác dụng lên nó. 

Vậy là bài viết đã tổng hợp lại một số kiến thức cơ bản về hai lực cân bằng. Hy vọng với những thông tin này, các bạn đã hiểu được 2 lực cân bằng là gì, xác định được đặc điểm của hai lực cân bằng và tìm được những ví dụ trong thực tế về loại lực này.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *